هەرێم نەوتەكەی بە '40 دۆلار كەمتر' دەفرۆشێت و لەژێر فشاری بەغدادایە بۆ 'ڕادەستكردن'ی ئەو كەرتە
پەرەگراف
بەپێی ڕاپۆرتی ڕێكخراوێكی بواری نەوت، ئەو كۆمپانیا نەوتییانەی لە كێڵگەكانی هەرێم كار دەكەن، زۆربەی كارمەندەكانیان ئیزن داوە. هەر بەرمیلێك نەوتیش بە ٤٠ دۆلار كەمتر لە نرخی بازاڕی جیهانی بە بازاڕی ناوخۆیی دەفرۆشرێت. هەروەها بەغداد فشار دەكات "بۆ ئەوەی شكست بە پیشەسازیی نەوت لە هەرێم بهێنێت و هەرێم بە تەواوەتی ئەو سێكتەرە بە ناچاری ڕادەستی بەغداد بكات".
ڕێكخراوی ڕوونبین بۆ شەفافیەت لە پرۆسەكانی نەوت، لە نوێترین ڕاپۆتیدا باس لە دوایین پێشهاتەكانی پەیوەست بە پرۆسەی نەوتی هەرێم دەكات و دەڵێت "بەپێی زانیارییەكانی ڕوونبین، هەموو ئەو كۆمپانیا نەوتییانەی لە كێڵگە نەوتییەكانی هەرێم كار دەكەن، زۆربەی كارمەندەكانیان ئیزن داوە و بەشێكی كەم لە كارمەندەكانیان ستاندباین، ژمارەیەكی زۆر كەمتریان كە كەمترین ڕێژەیە، لە كێڵگەكاندا هێشتووەتەوە كار بكەن".
ئەم هەنگاوەی كۆمپانیاكان بۆ "كەمكردنەوەی زیانەكانیان"ـە تاوەكوو "خەرجی كەم بكەنەوە"، ئەمەشە بەهۆی ئەوەی "بەرهەمهێنان لە زۆربەی كێڵگەكاندا وەستاوە و وەبەرهێنانیش بۆ نزمترین ئاست كەمكراوەتەوە، ئەگەر تەواویش نەوەستابێت".
بەپێی ڕاپۆرتەكە، تەنانەت ئەو كۆمپانیایانەی كە لە ئێستادا دەستیان بە بەرهەمهێنانیش كردووەتەوە، زۆربەی كارمەندەكانیان "جواب كردووە و بەشێكی تریش لە كارمەندەكان بۆ كاتێكی نادیار لە ماڵەوەن، دەبێت چاوەڕێی بانگ كردنەوەیان بكەن، هەروەها چەند كارمەند و ئەندازیارێكی كەم لە كێڵگەكاندا ماونەتەوە".
ئەو ڕێكخراوەی بواری شەفافیەتی نەوت، تیشكی خستووەتە سەر ئەوەی كە لە ماوەی ڕابردوودا نەوتی هەرێم بە ٣٠ بۆ ٣٥ دۆلار كەمتر لە نرخی بازاڕی جیهانی بە بازاڕی ناوخۆ فرۆشراوە, بەڵام لە مانگی حوزەیرانەوە "داشكاندنەكە زیاتر بووە و ئێستا بە ٤٠ دۆلار كەمتر لە نرخی بازاڕی جیهانی نەوتەكە دەدرێت بە بازاڕی ناوخۆ ".
"لە ئەنجامی وەستانی هەناردەی بەرهەم، زیانێكی زۆر بە هێزی كاری نەوت كەوتووە، لەگەڵ بەردەوامیی ئەم بارودۆخەدا، فشاری زیاتر دەكەوێتە سەر كۆمپانیا نەوتییەكان و دواجار هێزی كاری نەوتی هەرێم"، ڕێكخراوی ڕوونبین وا دەڵێت.
پاش بڕیارەكەی دادگای ناوبژیوانیی پاریس كە بووە هۆی ڕاگرتنی هەناردەی نەوتی هەرێم لەلایەن توركیاوە لە 25-3-2023، لە 4-4-2023 حكومەتی هەرێم و حكومەتی عێراق لەسەر هەناردەكردنەوەی نەوتی هەرێم ڕێككەوتن، ئەمجارەیان لە ڕێگەی كۆمپانیای بەبازاڕكردنی نەوتی عێراق (سۆمۆ)، بەڵام پاش تێپەڕینی زیاتر لە سێ مانگ بەسەر ڕێككەوتنەكەدا، هێشتا عێراق و توركیا لەسەر دەستپێكردنەوەی هەناردەی نەوت ڕێكنەكەوتوون.
ڕێكخراوی ڕوونبین دەڵێت "بەغداد هیچ هەنگاوێكی كردەیی نەناوە بە ئاراستەی دەستپێكردنەوەی هەناردە یان وەرگرتنی بەرهەمی نەوتی هەرێم بۆ بەكارهێنانی ناوخۆ، ئەمەش بە فشاری بەغدا دادەنرێت بۆ ئەوەی شكست بە پیشەسازیی نەوت لە هەرێم بهێنێت، یاخود لانیكەم هەرێم بە تەواوەتی ئەو سێكتەرە بە ناچاری ڕادەستی بەغداد بكات".