پارتی دەنگی ناڕەزایی بەرزکردەوە لە دانیشتنی سبەینێی پەرلەمان بۆ هەڵبژاردنی سەرۆککۆمار
پەرەگراف- پارتی دیموکراتی کوردستان دژی دانیشتنی سبەینێی پەرلەممانی عێراق وەستایەوە کە تایبەتە بە هەڵبژاردنی سەرۆککۆمار، داوای دەرفەتی زیاتر دەکات بۆ گەیشتن بە کۆدەنگی لەسەر کاندیدی سەرۆککۆمار.
فەرهاد ئەتروشی جێگری دووەمی سەرۆکی پەرلەمانی عێراق ڕایگەیاند "لە سۆنگەی بەرپرسیارێتی نیشتمانیمان و پەرۆشیمان بۆ سەقامگیری پرۆسەی سیاسی و پاراستنی رێبازی دیموکراسی لە وڵات، ناڕازیبومان بەرامبەر بە کارنامەی ئەو دانیشتنە رادەگەیەنین کە بڕیارە رۆژی شەممە ١١ى نیسان بەڕێوە بچێت کە تایبەتە بە هەڵبژاردنی سەرۆکی کۆمار. ئەمەش بەهۆی نەبوونی کۆدەنگیی نیشتمانی و سیاسی سەبارەت بە شایستەكانی هەڵبژاردن، بەتایبەتی بە لەبەرچاوگرتنی ئەوەی کە پۆستی سەرۆک کۆمار نوێنەرایەتی یەکێتی وڵات و پاراستنی دەستور دەکات".
"بۆیە داوا لە هاوبەشەکانمان، سەركردەكانی پرۆسەی سیاسی دەکەین، دەرفەت بڕەخسێنن بۆ لێکتێگەیشتنی زیاتر و گفتوگۆی جدی و تێپەڕاندنی ناكۆكییەكان، بۆ گەیشتن بە کۆدەنگییەکی نیشتمانی لەسەر کاندیدی سەرۆکایەتی كۆمار کە قبوڵکردنێكی نیشتمانی فراوانی لەسەربێت، دوور لە سیاسەتی سەپاندنی ئەمری واقیع. هەروەها جەخت لەسەر پێویستی پاراستنی بەرژەوەندی باڵای نیشتمانی وڵات دەکەینەوە" ئەتروشی وادەڵێت.
دەشڵێت، جگە لەوەش رێککەوتن لەسەر کاندیدی سەرۆک وەزیران نەكراوە، کە گرنگترین پۆستە لە بەڕێوەبردنی دەوڵەت و پڕۆسەی سیاسیدا، بە مافی خۆشمانی دەزانین ئاگاداری كەسایەتی کاندیدکراو بین و لەم کاندیدکردنەشدا قسەمان هەبێت.
جگە لە پارتی فراکسیۆنە کوردییەکانی دیکە ئامادەی کۆبوونەوەکە دەبن و پێشتر داواکارییەکیان واژۆ کردووە کە داوای گرێدانی دانیشتنەکە دەکەن، ئەو داوایە زیاتر لە ٢٣٠ واژۆی پەرلەمانتارانی بۆ کۆکراوەتەوە.
پۆستی سەرۆککۆمار پشکی کوردەو هێشتا ڕێککەوتن لە نێوان پارتی و یەکێتی نییە کە دوو لایەنی سەرەکی کوردن و هەردولایان داوای پۆستەکە دەکەن.
پەرلەمانتار دیلان غەفور، وتەبێژی فراکسیۆنی یەکێتی لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق، ڕۆژی ٩-٤ بە پەرەگرافی وت "ڕۆژی شەممە ئامادەی کۆبوونەوەی پەرلەمان دەبین بۆ هەڵبژاردنی سەرۆککۆمار و گەشبینین کە کاندیدەکەمان دەنگی پێویست بەدەست دەهێنێت و پۆستەکە دەبەینەوە".
بە وتەی ئەو پەرلەمانتارە ئیرادەیەکی بەهێز هەیە بۆ ئەنجامدانی دانیشتنەکە.
هەیبەت حەلبووسی سەرۆکی پەرلەمان داوای لە سەرجەم فراکسیۆنەکان کردووە ئامادەی دانیشتنەکەی ڕۆژی شەممەبن و هەر فراکسیۆن و پەرلەمانتارێک ئامادە نەبێت ناوی بڵاودەکرێتەوە.
وەک هەنگاوێک بۆ کردنەوەی بنبەستی سیاسی و ئەو چەقبەستنەی بەهۆی پۆستەکانی سەرۆککۆمارو سەرۆکوەزیرانەوە تووشی پڕۆسەی سیاسی بووە، ڕۆژی ٣٠-٣ لە کۆبوونەوەیەکی فراوانی سەرۆکایەتی پەرلەمانی عێراق و سەرۆکی فراکسیۆنەکاندا، بڕیاردرا ١١ی نیسان دانیشتنی تایبەت بە هەڵبژاردنی سەرۆککۆمار بەڕێوەبچێت.
لەگەڵ هەڵبژاردنیدا لە پەرلەمان، سەرۆککۆمار کاندیدێک بۆ پۆستی سەرۆکوەزیران لە گەورەترین فراکسیۆنی پەرلەمان ڕادەسپێرێت بۆ ئامادەکردنی کابینەی نوێی حکومەت.
لایەنە شیعەکان، کە باڵادەستن لە پەرلەماندا، لەسەر ئەوەی کێ پۆستی سەرۆکوەزیران وەربگرێت بە توندی دابەشبوون. ناکۆکییەکانیان دوای ئەوە زیاتر بوو کە دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمەریکا، کاندیدکردنی نوری مالیکی، کاندیدی چوارچێوەی هەماهەنگی، ڕەتکردەوە بەهۆی نیگەرانییەکان لە پەیوەندییەکانی مالیکی لەگەڵ ئێران.
بەرپرسانی عێراقی دەڵێن واشنتۆن هۆشداریی داوە لە ئەگەری سەپاندنی سزا بەهۆی هەڵبژاردنی سەرۆکوەزیرانی داهاتوو، فشاری کردووە بۆ ئەنجامدانی چاکسازیی فراوانتر، لەوانەش سنووردارکردنی هەژموونی گروپە چەکدارەکانی دەرەوەی کۆنتڕۆڵی دەوڵەت. ئەم دەستوەردانە زیاتر ڕیزەکانی شیعەی لێکترازاندووە، بە جۆرێک هەندێک لە هاوپەیمانەکانی محەمەد شیاع سودانی، سەرۆکوەزیران، پێداچوونەوەیان کردووە لە پشتگیریکردنیان بۆ مالیکی.
گرێدانی دانیشتنی پەرلەمان پێویستی بە نیسابی یاسایی دوو لەسەر سێی ئەندامان (١٦٦ پەرلەمانتار) هەیە، و هەڵبژاردنی سەرۆککۆماریش پێویستی بە لانیکەم ٢٢٠ دەنگ هەیە.
هاوشێوەی سەرۆکوەزیران، پۆستی سەرۆککۆمار ــ کە بەپێی ڕێککەوتنی دابەشکردنی دەسەڵاتەکان لە دوای ساڵی ٢٠٠٣ بۆ کوردە ــ بووەتە مەیدانێکی دیکەی کێبڕکێ. لەتیف ڕەشید، سەرۆککۆماری ئێستا، هەوڵی بەدەستهێنانی خولی دووەم دەدات. یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان نزار ئامێدی کاندید کردووە، لە کاتێکدا پارتی دیموکراتی کوردستان فوئاد حسێنی کاندید کردووەو هیچ ڕێککەوتنێک لەنێوان ئەو دوو لایەنە باڵادەستەی هەرێمی کوردستاندا نییە.
مەترسییەکان بەهۆی تێپەڕبوونی وادە دەستوورییەکان زیاتر بوون. پەرلەمان دەبوو تا ١ی شوبات سەرۆککۆمار هەڵبژێرێت، بەڵام دانیشتنە یەک لە دوای یەکەکان بەهۆی نەبوونی نیسابی یاسایی و ڕێکنەکەوتن شکستیان هێنا.
ئێستا عێراق لە نێوان ڕکابەرییە ناوخۆییەکان و فشارە دەرەکییەکاندا گیری خواردووە. لە کاتێکدا سەرکردە سیاسییەکان بە ئاشکرا متمانەی خۆیان نیشان دەدەن، بەڵام بەرژەوەندییە دژبەیەکەکانی لایەنە ناوخۆییەکان و هێزە بیانییەکان ــ بەتایبەتی واشنتۆن و تاران ــ بەردەوامن لە داڕشتنی ئەنجامەکان.